موسیقی پیشنهادی ZEDarte برای این گفتگو «جوزف ون ویسم» آلبوم 2004 - Proletarian Drift


گفتگوی «زِد آرته» با سامان استرکی /

-در باب سینمای مستقل-


سینمای مستقل چقدر با سانسور دست و پنجه نرم می کند؟
- صد در صد؛ در واقع استقلال در جوامع برای عبور از پيكره ی بوروكراسی و ميليتاری گری و هوليگان و هوليگارشی و حتی كاپيتاليسم و بورژوازیِ ابداع شده و همه اين ورطه ها دالان های تنگ و غالبا صعب العبوری براي هر گونه ی مخالف و حتا هر گونه ی غير دلخواه دارند.


ارتباط میان سینمای مستقل و سینمای مین استریم در چیست؟
- ببين به نظرم سينما در وجوه مستقل و بدنه (اصلی) و زير زمينی و سينماي in between سر و ته جدای ماجرای پول چيز خيلی مهمی در زمينه ی انديشه و فكر و حتا تبليغات و تاييد گرفتن نبوده و نيستند. با اسم عوض كردن و ستون بندی، خيلی كاری برای روح مريض و ساختار دستمالی شده ی اين سرزمين كه اسمش رو سينما می گذاريم نمی شه كرد.

سینمای مستقل چیست؟ و چرا این نوع سینما رو انتخاب کردید؟
- من هيچ وقت يادم نمياد گفته باشم من سينماگر مستقل هستم. تنها فيلمساز در قيد حيات مستقل كه می شناسم آقای داوود نژاد هستند كه با واكاوی اِلِمان های سينمايی ايشون می شه تعريف هايی برای اين پوزيشن دست و پا كرد.


شوخی و به هجو کشیدن "مرگ" در سینمای شما همواره برای مخاطب خندیدن و وحشت را به ارمغان داشته است. این یک دغدغه به حساب می‌آید یا یک سلیقه برای سینما؟
- من اگر سينماگر نمی شدم تخصص عصب شناسی پيكار مورد علاقه ام بود. تحريك اعصاب سمپاتيك و پاراسمپاتيك از طريق تاثير ناخودآگاه و خودآگاه و حساسيت برانگيزی در نورون های كورتكس مغز با تراپی بر روی منتاليتی آدم ها، جذابه.

«استرکی در حاشیه ی جشنواره ی پوسان»

دلیل کم کاری سامان استرکی در سینما چیست؟
- كم كار نيستم. به گرايش هاي ديگه ي سينما مي پردازم. اخيرا يه فيلمنامه ی زير زميني به نام"بورژوا" كار كردم و تحقيق ده ساله يی رو تكميل مي كنم با تايتل "كوليس ايزوليشن".


«نمایی از فیلم یک ایستگاه جلوتر (نامه ها) ۱۳۸۲»

کدام دسته از بازیگران به جهان سینمای استرکی نزدیک ‌ترند؟
- بازيگراني كه همه ی برداشت ها رو سر صحنه به يك شكل و با يك ريتم اجرا می كنند. مثل سامورايی كه همه ی محاسبات رو براي كشيدن شمشير از قبل انجام داده و مرگ ايرادی ست كه بر پيكره ی دوئل اينستال شده. مثل شون پن.

متاسفانه در این دو دهه‌ی اخیر یکی از راه‌های هموار در سینمای ایران برای شناخته شدن، استفاده از بازیگران چهره است. بعد از ساخت فیلم "صندلی خالی" مسیر فیلمسازی در ایران برای شما آسان‌تر شد؟
- من بعد از صندلی خالی موفق به اكران يك فيلم (يك ايستگاه جلوتر) شدم كه قبل از صندلی خالی و بدون بازيگر چهره ساخته شده بود. با اينكه صندلی خالی از پر بازيگر ترين فيلم های بعد و قبل از انقلاب است اما اين سينما آسيب شناسی مهم تری از ترفندها و شگردهای قابل پيش بينی برای عبور از منی پوليشن و مافيا گری و پولشويی دارد.

سینمای مستقل سینمایی شخصی است؟
- شايد. اگر به معنای كاملی دست پيدا كند و دسته بندی داشته باشد مي تواند شخصی هم باشد.


آیا فیلمی بیگ پروداکشن می تواند فیلم مستقل باشد؟
- حتما.


چرا مخاطب سینمای مستقل در تمام دنیا کم و در سینمای ایران کمتر است؟
- هرگز اينطور نيست محسن مخملباف به طور مثال تماشاچيانی داشت كه شيشه های سينما رو در فشار جمعيتی شون خورد می كردند.


تهیه و تولید فیلمِ مستقل در سینمای ایران چگونه است؟
- مبتذل.


آینده ی سینمای مستقل ایران رو با توجه به این جنس از سینمای بدنه ی حال حاضر و سریال ها چگونه می بینید؟

- شبيه لباس پوشيدن مردم سرزمين شون (نقل به مضمون از آقای كيميايی)

آیا سیاسی کردن سینمای مستقل می تواند به این جنس از سینما ضربه بزند؟
- آدم وقتی چيزی در جيب داره بايد مواظب باشه جيب ش رو نزنن به قول امريكايي ها "keep your pocket” وقتی چيزی در چنته نداری هر چي داشتن فك كنم از فقر بهتر باشه. سياست كه تاج سر اربابان است و گرفتن و مشاركت در آن شامل خلعت به رعيت.

«نمایی از فیلم صندلی خالی ۱۳۸۷»

جهانی که شما در سینما در حال جستجو هستید را در برابر سینمای ایران چگونه ارزیابی می کنید؟
- قهرآلود غضبناك پر طعن و ترفند. سينمای ايران مثل رياضيات مردم مردود و ناپلئونی ست من خيلی علاقه يی به تنفس در محيط مسمومش نداشته و ندارم. اگر كارهايی هم می كنم علاقه های خودم كه در ده ها مسير ديگر و غير سينما هم اكتيو هستش يه جور روزمرگی تكنوكرات شايد.

«استرکی به همراه امیر نادری»

سینماگران مستقلِ محبوب (ایرانی و خارجی) شما چه کسانی هستند؟
- سينماگر ايرانی محبوب ندارم. خارجی ها رو هم زبونشون رو نمی فهمم. نه؛ سينماگر خارجی محبوب هم ندارم.


شما از معدود کارگردانانی هستید که با بازیگران شناخته شده و با بازیگران ناشناخته (بهتر بگویم بازیگرانی که هیچ آشنایی با سینما ندارند) همکاری داشتید؛ کدام دسته از بازیگران به جهان سینمای استرکی نزدیک ‌ترند؟
- اونهايی كه دختربازهای بهتری هستند و اونهايی كه پسرها رو خوشحال می كنن.


حرف آخر؟

- حرف آخر اينكه اميدوارم چين بهتر از امريكا باشه.


به زودی تمام فیلم های کوتاه و بلند سامان استرکی در ZEDarte منتشر می شود.

«سامان استرکی به همراه مهدی ضیاچمنی و محمدرضا شیروان در حاشیه ی گفتگو با زدآرته»

«نمایی از جلدِ فیلمنامه ی زیرزمینیِ بورژوا»

«نمایی از فیلم جفت ۱۳۹۲»